Architekt radzi - oświetlanie pomieszczeń mieszkalnych

Odpowiedni dobór oświetlenia wnętrza jest dziś w szczególności oparty na jego przeznaczeniu, czyli na dopasowaniu do wykonywanych w nim czynności.

Kuchnia

Oświetlenie kuchni powinno być równomierne, praktyczne i wielofunkcyjne. W miejscach, gdzie najczęściej wykonuje się prace (na blacie roboczym) warto doposażyć kuchnię w dodatkowe źródła światła, np. reflektorki zamontowane pod szafkami. Najlepiej stosować takie źródła światła, które mają wysoki współczynnik oddawania kolorów. W końcu jedzenie powinno być ucztą nie tylko dla podniebienia, ale i dla oczu. Komfortowe natężenie światła w tym miejscu to ok. 500 luksów.

W celu praktycznym i dekoracyjnym wyposaża się również wnętrza przeszklonych szafek w mniejsze punkty świetlne. Od niedawna w modzie jest również montowanie wykonanych z grubego szkła blatów roboczych, podświetlanych paskiem diod LED umieszczonych między krawędzią blatu a ścianą – rozwiązanie to daje piękny efekt widocznej od czoła blatu świetlnej smugi.

Oddzielne oświetlenie zamontować można nad stołem kuchennym. Jest do doskonały sposób na wyodrębnienie części jadalnej. Można to zrobić poprzez zawieszenie lamp kloszowych 55-60 cm nad płaszczyzną stołu.

Łazienka

W każdej łazience, niezależnie od jej rozmiarów i kształtu, konieczne jest zamontowanie kilku niezależnych od siebie źródeł światła, tak aby stworzyć komfortowe warunki dla zabiegów pielęgnacyjnych. Niezbędne jest oprócz głównego centralnego światła, oświetlenie nad lustrem, które będzie niezwykle praktyczne podczas toalety porannej lub wieczornej. Wybierając oświetlenie ścienne pamiętać należy o tym by światło nie było zbyt intensywne a oprawy zostały zamontowane na odpowiedniej wysokości. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie wolno instalować lamp w odległości mniejszej niż 60cm od wanny/prysznica, i nie niżej niż 2,25m nad podłogą. Doświetlając część prysznicową należy pamiętać o zachowaniu wymagań dotyczących bezpieczeństwa - oprawa oświetleniowa powinna się charakteryzować stopniem ochrony nie niższym niż IP 44.

Sypialnia

W sypialni istotną rolę odgrywa tzw. oświetlenie pośrednie, pochodzące z odbicia strumienia światła od płaszczyzn ścian, sufitu, a także innych elementów wyposażenia wnętrza, dlatego zamiast centralnej oprawy zwieszanej lepiej zastosować kinkiety lub ukryte lampy. Zasłonięte źródło światła ograniczy jaskrawość, łagodnie wydobywając kształty przedmiotów znajdujących się w pomieszczeniu. Przy łóżku warto postawić nocną lampkę lub zamontować na ścianie reflektorki montowane u wezgłowia łóżka albo lampki na wysokich podstawach, z regulowanym kątem padania światła przeznaczone do postawienia na szafce nocnej, które wyłączymy sięgając ręką, bez konieczności wstawania z łóżka. Ustawienie i wysokość należy dopasować tak, aby światło nie oślepiało osoby śpiącej obok. Jeśli w sypialni jest szafa na ubrania, oświetlenie ogólne powinno oświetlać także jej wnętrze.
W sypialni barwa światła powinna harmonizować z kolorem ścian. Dlatego najlepsze jest tu światło o ciepłej, delikatnej barwie, podkreślające i wydobywające kolorystykę. Dobrym rozwiązaniem są np. żarówki o pastelowej barwie, albo montowane na oprawach kolorowe filtry.

Salon

Powinno być najbardziej uniwersalne. Należy przewidzieć różne źródła światła z możliwością regulacji, pozwalające dowolnie zmieniać nastrój wnętrza i dostosowywać go do potrzeby chwili. W pokoju dziennym powinno znajdować się minimalnie 5 źródeł światła. Oprócz ogólnego najlepiej sprawdzają się tu źródła dodatkowe:

• zamocowane na meblach i skierowane na sufit lampki; podświetlone wnęki i detale;
• telewizor – jego oglądanie przy zgaszonym świetle nie jest zdrowe, dlatego warto poprawić komfort oglądania podświetlając ścianę zanim, lub jego otoczenie delikatnym, rozproszonym światłem, co zmniejszy kontrast między jasnym ekranem i ciemnym pokojem i sprawi, że nasze oczy mniej się będą męczyć.
• kącik wypoczynkowy – światło w tym miejscu powinno być łagodne i rozproszone. Przyda się tu stojąca na szafce lampka stołowa lub po prostu ustawiona obok sofy lampa podłogowa.
• przeznaczony do czytania fotel – warto przy nim postawić lampę emitującą skupioną wiązkę światła (najlepiej z możliwością regulacji, tak by można ją było skierować na strony książki).Należy przewidzieć możliwość zmiany natężenia światła w ramach istniejącego układu.

Przedpokój

Oświetlenie ogólne przedpokoju nie musi być mocne – przebywamy tam krótko i zwykle nie wykonujemy żadnych wymagających precyzji czynności (wyjątkiem jest strefa lustra).
Warto jest zainstalować oświetlenie dyżurne, aby stale oświetlało przedpokój wracającym o różnych porach domownikom. Innym wyjściem jest zamocowanie lampki z detektorami ruchu i czujnikami światła.

W przedpokoju najlepiej sprawdzą się halogenowe źródła światłą – natychmiastowo dają pełne natężenia światła, są odporne na częste włączanie i wyłączanie.

Sprawdzonym rodzajem oświetlenia jest szereg małych lampek wbudowanych w ścianę na wysokości 15-30 cm od podłogi lub stopni schodów. Wyznaczają one ciągi komunikacyjne, subtelnie dekorują przestrzeń, a przede wszystkim umożliwiają wieczorne poruszanie się po wnętrzach bez burzenia klimatu świetlnego wnętrza.

arch. Małgorzata Falkowska-Rączka
mitla studio - pracownia architektoniczno-konserwatorska